Ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαίας μικροβιακής ζωής πέρα από τη Γη, ενδέχεται να κρύβει ένα μικρό πέτρωμα με ασυνήθιστες κηλίδες, το οποίο βρίσκεται ήδη στον Άρη μέσα σε ένα ειδικό σωληνάριο της NASA.
Το δείγμα, που συνέλεξε το ρόβερ Perseverance από μια περιοχή όπου έρεαν ποτάμια πριν από περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια χρόνια, θεωρείται ένα από τα πλέον υποσχόμενα ευρήματα στην αναζήτηση ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη.
Ωστόσο, υπάρχει ένα παράδοξο… Ειδικότερα, οι επιστήμονες έχουν στα χέρια τους ένα δείγμα που θα μπορούσε να συμβάλει στην απάντηση ενός από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της ανθρωπότητας, αλλά δεν διαθέτουν προς το παρόν ένα σαφές σχέδιο για την επιστροφή του στη Γη. Το πρόγραμμα της NASA για τη μεταφορά αρειανού υλικού ακυρώθηκε λόγω του υψηλού κόστους και της πολυπλοκότητάς του, ενώ η Κίνα ετοιμάζεται να επιχειρήσει τη δική της αποστολή επιστροφής δειγμάτων.
Το πέτρωμα με τις παράξενες κηλίδες που προβληματίζει τους επιστήμονες
Το δείγμα ονομάζεται Sapphire Canyon και έχει περίπου το μέγεθος μιας κιμωλίας. Το ρόβερ Perseverance το συνέλεξε τον Ιούλιο του 2024 από έναν βραχώδη σχηματισμό σε σχήμα αιχμής βέλους, γνωστό ως Cheyava Falls, στην περιοχή Neretva Vallis. Πρόκειται για μια κοιλάδα που διαμορφώθηκε από ποτάμια τα οποία κατέληγαν σε μια αρχαία λίμνη μέσα στον κρατήρα Jezero, πριν από περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια χρόνια. Η περιοχή επιλέχθηκε για την εξερεύνηση ακριβώς επειδή το νερό θα μπορούσε να είχε δημιουργήσει ή μεταβάλει πετρώματα ικανά να διατηρήσουν ενδείξεις αρχαίας ζωής.
Το Sapphire Canyon ξεχωρίζει λόγω των μικροσκοπικών κηλίδων που καλύπτουν την επιφάνειά του. Αντίστοιχοι σχηματισμοί στη Γη, γνωστοί ως κηλίδες αναγωγής ή μέτωπα αντίδρασης, μπορούν να εμφανιστούν σε εδάφη και ιζήματα εξαιτίας χημικών διεργασιών που συνδέονται με τη μικροβιακή δραστηριότητα. Όταν μικροοργανισμοί διασπούν οργανική ύλη μέσα σε θαμμένα ιζήματα, ενδέχεται να δημιουργούνται αποχρωματισμένες περιοχές και κηλίδες που μοιάζουν με εκείνες που εντοπίστηκαν στο αρειανό πέτρωμα.
«Είναι η πρώτη φορά που πιστεύω ότι έχουμε βρει κάτι που πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί πιθανή βιοϋπογραφή στον Άρη», δήλωσε ο Adrian Broz, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Perseverance και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Purdue. Όπως εξήγησε, το δείγμα παραμένει σφραγισμένο στο εσωτερικό του ρόβερ, περιμένοντας να μεταφερθεί στη Γη.
Η σημασία του ευρήματος ενισχύεται από το γεγονός ότι και τα ιζηματογενή πετρώματα γύρω από τον σχηματισμό Cheyava Falls καλύπτονταν από εκατοντάδες χιλιάδες παρόμοιες κηλίδες. Ωστόσο, η ομοιότητα με σχηματισμούς που σχετίζονται στη Γη με μικροβιακή δραστηριότητα δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι υπήρξε ζωή στον Άρη.
Η Κίνα θέλει να φέρει πρώτη πετρώματα από τον Άρη
Ενώ τα δείγματα του Perseverance παραμένουν στον Κόκκινο Πλανήτη, η Κίνα προετοιμάζει τη δική της αποστολή, με στόχο να επιστρέψει αρειανά δείγματα στη Γη το 2031.
Η αποστολή Tianwen-3 αναμένεται να εκτοξευθεί το 2028 και προβλέπει δύο ξεχωριστές εκτοξεύσεις. Η πρώτη θα μεταφέρει ένα σκάφος προσεδάφισης, ένα όχημα ανόδου και ένα ελικόπτερο, ενώ η δεύτερη θα περιλαμβάνει ένα σκάφος σε τροχιά γύρω από τον Άρη και το σύστημα επιστροφής των δειγμάτων.
Ο σχεδιασμός αξιοποιεί την εμπειρία της Κίνας από την αποστολή Chang'e-6, η οποία το 2024 έφερε στη Γη τα πρώτα δείγματα από την αθέατη πλευρά της Σελήνης. Το κινεζικό σκάφος προσεδάφισης θα διαθέτει γεωτρύπανο ικανό να φτάσει σε βάθος έως δύο μέτρων κάτω από την επιφάνεια του Άρη. Παράλληλα, το ελικόπτερο θα μπορεί να συλλέγει πετρώματα από διαφορετικά σημεία.
Οι επιστήμονες της αποστολής εξετάζουν 86 πιθανά σημεία προσεδάφισης, δίνοντας προτεραιότητα σε περιοχές όπου υπήρχε παλαιότερα υγρό νερό, σε τοποθεσίες πλούσιες σε ορυκτά και σε περιβάλλοντα που θα μπορούσαν να έχουν διατηρήσει ίχνη αρχαίας μικροβιακής δραστηριότητας.
Στόχος είναι να συλλεχθούν δύο διαφορετικοί τύποι δειγμάτων: πετρώματα με οξείδια του σιδήρου, τα οποία ενδέχεται να έχουν διατηρήσει δομές που θυμίζουν κύτταρα, και υλικά πλούσια σε υδατογενείς αργίλους, που θα μπορούσαν να περιέχουν αρχαία οργανικά μόρια.
Τα δείγματα της Κίνας ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από εκείνα που έχει ήδη συγκεντρώσει το Perseverance, ανάλογα με τις περιοχές που θα επιλεγούν και την τελική εξέλιξη του σχεδιασμού της αποστολής.
Εάν η Tianwen-3 επιτύχει, η Κίνα θα μπορούσε να γίνει η πρώτη χώρα που θα επιστρέψει δείγματα από τον Άρη, παρά το γεγονός ότι η NASA έχει ήδη συγκεντρώσει ένα σημαντικό επιστημονικό υλικό στον πλανήτη.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά και γεωπολιτική διάσταση, καθώς οι ΗΠΑ και η Κίνα ανταγωνίζονται για την πρωτοκαθεδρία στη διαστημική εξερεύνηση.
Υπάρχει ακόμη ελπίδα για τα δείγματα της NASA
Παρά την ακύρωση του αρχικού προγράμματος, η προοπτική επιστροφής των δειγμάτων δεν έχει εγκαταλειφθεί οριστικά.
Ο διοικητής της NASA, Jared Isaacman, έχει δηλώσει ότι θεωρεί την επιστροφή των αρειανών δειγμάτων δυνητικά μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές ανακαλύψεις στην ανθρώπινη ιστορία. Έχει επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο η συλλογή τους να πραγματοποιηθεί είτε με ρομποτικά συστήματα είτε με τη συμμετοχή αστροναυτών.
Παράλληλα, ιδιωτικές εταιρείες εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις. Η Lockheed Martin έχει παρουσιάσει μια πρόταση σταθερού κόστους, κάτω από τα 3 δισεκατομμύρια δολάρια, για την επιστροφή 30 δειγμάτων στη Γη το αργότερο έως το 2037.
Το σχέδιο βασίζεται σε ένα ελαφρύ όχημα ανόδου από την επιφάνεια του Άρη, ένα μικρό σκάφος προσεδάφισης και ένα συμπαγές σύστημα μεταφοράς των δειγμάτων στη Γη. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι αξιοποιεί τεχνολογίες και εμπειρία από προηγούμενες διαστημικές αποστολές, ώστε να περιορίσει την πολυπλοκότητα και το κόστος. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές αν και πότε θα εγκριθεί μια τέτοια λύση.
Το Perseverance έχει ήδη γεμίσει 33 σωληνάρια με πετρώματα, σκόνη και δείγματα της αρειανής ατμόσφαιρας. Δέκα από αυτά έχουν αφεθεί σε ειδικά καθορισμένο σημείο αποθήκευσης στην επιφάνεια του πλανήτη, ώστε να μπορούν να παραληφθούν από μελλοντική αποστολή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών